KAHRAMANKAZAN Atıksu Arıtma Tesisi

KAHRAMANKAZAN  Atıksu Arıtma Tesisi, KAHRAMANKAZAN İlçesi merkezi ve yakın çevresindeki atıksuları arıtmak üzere inşa edilmiştir. Tesisin günlük kapasitesi 10.300 m³/gün’dür. İleri arıtım teknolojisine sahip olan bu tesiste “Uzun Havalandırmalı Aktif Çamur Sistemi” seçilmiştir. KAHRAMANKAZAN Merkez Atıksu Arıtma Tesisinde azot ve fosfor giderimi yapıldığı ve ileri arıtmaya sahip olduğu için arıtılmış çıkış suyu, yeşil alanların sulanmasında rahatlıkla kullanılabilir özelliktedir.

http://www.aski.gov.tr/Yukle/Resim/atiksu_aritma/kazan.jpg

KAHRAMANKAZAN Merkez Atıksu Arıtma Tesisi’nin karakteristikleri aşağıda verilmiştir:

 
1. Kademe
2010
2. Kademe
2020
3. Kademe
2030
Hedef Yılı Eşdeğer Nüfusu (kişi)
65.988
128.999
273.388
Hedef Yılı Günlük Ortalama Akımı (m3/gün)
10.289
22.441
42.908
Hedef Yılı Maksimum Akımı (m3/sa)
710
1.572
3.183
Hedef Yılı Pik Kuru Hava Akımı (m3/sa)
639
1.388
2.493
Hedef Yılı Minimum Akımı (m3/sa)
284
654
1.254
Hedef Yılı Kirlilik Yükü (kg BOİ5/gün)
2.640
5.805
12.302
Deşarj Noktası
Ova Çayı
Proses ve Arıtma Tesisi üniteler
• Giriş, Debi Dağıtma Yapısı
• Debi Ölçüm - Izgara Yaklaşım Kanalı
• Kaba – İnce Izgara Yapısı
• Havalandırmalı Kum Tutucu
• Giriş Terfi Merkezi
• Debi Dağıtma – Toplama Yapıları
• Anaerobik Havuzlar
• Havalandırma Havuzları
• Çökeltme Havuzları
• Geri Devir ve Fazla Çamur Terfi Merkezi
• Kum Tutucu Blower Binası
• Havalandırma havuzları Blower Binası
• Çamur Susuzlaştırma Binası
• Trafo – Jeneratör Binası
• İdare Binası
• Tesis Giriş – Güvenlik Binası
 
GİRİŞ DAĞITIM YAPISI - DEBİ ÖLÇÜM VE IZGARA YAKLAŞIM KANALI
Atıksu tesise Ø1200 mm çapındaki kollektörle ulaşmaktadır. Tesis giriş yapısına gelen atıksu giriş kanalına alınarak, dağıtım bölümünde batarya debilerine ayrılır ve buradan iki ayrı açık kanal ile Bataryalara ait Izgara Yapısına iletilmektedir. Her bir batarya ya giden debi ölçümü bu kanallarda yapılmaktadır. Bu amaçla kanalların orta noktasına ultrasonik debimetreler konulmuştur.
 
Tesis Giriş - Dağıtım Yapısı
Bataryalara yönlendirilen debilerin eşit bir şekilde dağılımını sağlamak üzere ayarlı sürgülü kapaklar ile teçhiz edilen savaklar oluşturulmuştur. Her bir batarya için 2 adet savak bulunmaktadır.
Bir savak genişliği; L = 1,50 m
Savak sayısı; n = 4 adet
Tesis hidrolik debileri;
Qmax = 0,884 m3/sn
Qmin = 0,079 m3/sn
 
IZGARA YAPISI
Izgaralar, ızgara çubukları arasındaki su hızının 0,50 m/sn ile 1,20 m/sn arasında olacak şekilde projelendirilmiştir. Kaba ve ince ızgaralar aynı kanallar üzerinde monte edilerek seri bağlı çalışacak şekilde projelendirilmiştir. Kanal giriş ve çıkışlarına sürgülü kapaklar ile gerektiğinde bir ızgara kanalının devre dışına alınması sağlanmıştır. Kanal genişliği İnce ızgaraların ihtiyacına göre belirlenmiştir. Kademe yıllarında kullanılacak ızgara (kanal) sayıları aşağıda verilmiştir.

I. Kademe’de (2010 Yılı) için; 2 asıl + 1 yedek
II. Kademe’de (2020 Yılı) için; 2 asıl + 1 yedek
III. Kademe’de (2030 Yılı) için; 4 asıl + 2 yedek
Kaba Izgara
Izgara sayısı    : I. ve II. Kademede; 2 asıl + 1 yedek
III. Kademede   : 4 asıl + 2 yedek
Temizleme    : Mekanik
Çubuk Aralığı    : 30 mm
Yatayla Yapılan Açı   : 750
Çubuk Kalınlığı,   : 1 cm (10 x 50 mm)
Aralık Sayısı    : m = 21 adet
Çubuk Sayısı    : n = 20 adet
Izgara Kanal Genişliği  : b = 0,80 m
Izgara Net Açıklığı   : b’ = 0,80 – 20 x 0,01m = 0,60 m
 
İnce Izgara
Izgara sayısı    : I. ve II. Kademede; 2 asıl + 1 yedek
III. Kademede   : 4 asıl + 2 yedek
Temizleme    : Mekanik
Çubuk Aralığı    : 10 mm
Yatayla Yapılan Açı   : 75 °
Çubuk Kalınlığı,   : 1 cm (10 x 50 mm)
Aralık sayısı    : m = 41 adet
Çubuk sayısı    : n = 40 adet
Izgara Kanalı Genişliği  : b = 0,80 m
Izgara net açıklığı   : b’ = 0,80 - 40 x 0,01 = 0,40 m
 
HAVALANDIRMALI KUM TUTUCU
Arıtma tesisine gelen atıksudaki kum, çakıl gibi kolayca çökebilen inorganik maddeler, kanallarda, borularda ve çökeltme havuzları çamur toplama çukurlarında birikerek tıkanmalara, pompa ve diğer mekanik ekipmanların aşınmalarına sebep olarak tesis işletilmesini olumsuz yönde etkilemektedir. Bunu engellemek amacıyla ince ızgaralardan sonra kum tutucular projelendirilmiştir. Kanalizasyon sistemine gelebilecek yağ, gres gibi maddelerin tutulması ve tesisin verimini arttırmak amacıyla atıksuyun stabilizesi açısından havalandırmalı kum tutucular tercih edilerek ünite içerisinde yağ tutucu bölme teşkil edilmiştir. Havalandırmalı kum tutucular maksimum debide yatay hız 0,2 m/sn den küçük olacak şekilde kare kesitli olarak projelendirilmiştir. Biriken kumların temizlenmesi mekanik olarak yapılmaktadır. Gezer köprü üzerine monte edilecek kum pompaları ile emilen kumlu su ünite yanında teşkil edilen kum toplama yatağına basılmaktadır. Burada su drenajla alınarak ünitenin girişine geri döndürülmekte, kum ise kum ayrıcıya alınarak tesisten uzaklaştırılmaktadır.
Atıksu arıtma tesisi için I ve II. Kademe için 3 adet yağ tutuculu havalandırmalı kum tutucu projelendirilmiştir.
Kum tutucu boyutları ;
W = 2,20 m
Kum haznesi derinliği; hk = 0,40 m
Toplam derinlik; 2,20 m
Kum tutucu taban eğimi; α = 39º
Kum tutucu kesit alanı; A = 3,378 m2
Kum tutucu uzunluğu; L = 25,00 m
Kum tutucu hacmi; (V) V1 = A x L = 3,378 x 25,00 = 84,44 m3,  VT = 6 x 84,44 = 506,63 m3
Bekletme süresi; t = 9,55 dk
Yüzeysel yükleme; SSF = 13,26 m3/m3.sa
 
GİRİŞ POMPA İSTASYONU
I + II. Kademe için ortak pompa istasyonu inşa edilmiştir.
Q pompa = 150 lt/sn Kademe (2010 yılı) : 2 Asıl + 1 Yedek
 
ANAEROBİK HAVUZLAR
I.kademe de 2 havuz yeterli olup I.kademede inşaatı yapılan 3 havuzdan biri yedek olarak kullanılmaktadır . Reaktör boyutları :
Boy : 24.00 m
En : 5.00 m
Su derinliği : 5.10 m
Bir Tankın Hacmi; V1 = 5.00 x 24.00 x 5.10 = 612 m3
Anaerobik havuzda çökelmenin engellenmesi için karıştırma amacıyla mikserler kullanılmıştır.
Mikser tipi; Flash mikser
Motor gücü; Nm = 5 kW
Sayısı; n = 2 adet / havuz
 
HAVALANDIRMA HAVUZLARI DEBİ DAĞITMA – TOPLAMA YAPISI
Anaerobik havuzlardan çıkan suyun havalandırma havuzlarına dağıtılması için anaerobik havuzların çıkış kanalına bitişik olarak dikdörtgen planlı Dağıtma – Toplama yapısı dizayn edilmiştir. Bu yapı 3 ayrı bölümden teşkil edilmiştir. İç bölme dağıtma yapısı olup sürgülü kapaklar ile teçhiz edilmiş savaklar bulunmaktadır. Anaerobik havuzların çıkış kanalından bu bölmeye alttan giriş yapan su burada yükselecek savaklardan geçerek ikinci bölüm olan havalandırma havuzları yükleme bacalarına dökülerek ayrı ayrı havalandırma havuzlarına iletilmektedir. Üçüncü bölüm ise havalandırma havuzlarından gelen suyun toplandığı bölümdür. Buraya gelen su çökeltme havuzları dağıtma - toplama yapısına iletilmektedir.
 
HAVALANDIRMA HAVUZLARI
Havuz geometrisi olarak Oksidasyon Hendeği seçilmiştir. Bu geometri sayesinde havuz içerisinde oluşturulacak oksik ve anoksik bölgelerde Nitrifikasyon ve Denitrifikasyon prosesleri gerçekleştirilerek azot giderimi de sağlanmaktadır. Aerobik bölgede BOİ5 giderimi yanı sıra nitrifikasyon prosesi (azotun önce nitrit daha sonra nitrata oksitlenmesi), anoksik bölgede ise nitrata indirgenmiş olan azot giderimi gerçekleşmektedir. 1.kademede 2 havuz inşa edilmiştir.
 
ÇÖKELTME HAVUZLARI DEBİ DAĞITMA – TOPLAMA YAPISI
Çökeltme havuzları debi dağıtma ve toplama yapısı iç içe 3 ayrı bölmeden teşkil edilmiştir. Havalandırma havuzları toplama yapısından gelen su iç bölüme alttan giriş yapmaktadır. İç bölme sekizgen planlı olup her bir çökeltme havuzu için 1 adet olmak üzere sürgülü kapak ile teçhiz edilmiş 4 adet dağıtım savağı bulunmaktadır. Böylece dengeli bir debi dağılımı sağlanmaktadır. Dıştaki iki bölme ise dairesel planlıdır. İlk bölme iç perdeler ile 4’e bölünerek her bir çökeltme havuzu için ayrı ayrı yükleme bacası olarak teşkil edilmiştir. Savaklardan geçen su bu bacalara dökülerek çökeltme havuzlarına iletilmektedir.
 
ÇÖKELTME HAVUZLARI
Çökeltme havuzlarında, havalandırma havuzlarından su ile birlikte asılı halde gelen aktif çamur, uygun bekletme sürelerinde gravite ile çöktürülerek, arıtılmış sudan ayrılmaktadır. 1.kademe de 2 havuz inşa edilmiştir.
Projelendirme Kriterleri;
SVI = 90 L/kg
Çamur Koyulaşma Süresi; tTh = 2,50 saat
Havuz Taban Çamur Konsantrasyonu; SSBS = 15,08 kg/m3
Geri Devir Çamur Konsantrasyonu; SSRS = 10,56 kg/m3
Geri Devir Debisi; RS = 0,75
Biyolojik Reaktördeki MLSS Konsantrasyonu; SSEAT = 4,5 kg/m3
 
ÇAMUR GERİ DEVİR TERFİ MERKEZİ
Geri devir terfi merkezi I ve II. Kademeler için ortak, III. Kademe için ayrı bir tane olmak üzere iki adet olacak şekilde planlanmıştır. Terfi merkezinde geri devir pompaları ile birlikte sistemden atılması gerekli olan çamuru Çamur Susuzlaştırma binasına iletecek fazla çamur pompaları da bulunmaktadır. Tesis arazisi ve zemin koşulları dikkate alınarak Geri Devir Terfi Merkezi Dikdörtgen planlı olarak projelendirilmiştir. Dalgıç tip pompa kullanılmaktadır.
 
Geri Devir Pompaları
Kademe yıllarındaki ortalama ve maksimum debiler dikkate alınarak geri devir pompa kapasiteleri belirlenmiştir. Buna göre Q = 215 m3/saat (60 lt/sn) kapasitede pompa kullanılmaktadır.
 
Fazla Çamur Pompaları
Fazla çamur pompalarının kapasitesi Çamur susuzlaştırma ekipmanlarının kapasitesi ve çalışma süreleri dikkate alınarak seçilmiştir. Buna göre 1.kademede 1asıl 1 yedek olmak üzere Qp = 25 m3/sa (6,94 lt/sn) debide pompa kullanılmaktadır.
 
ÇAMUR SUSUZLAŞTIRMA BİNASI
Ekipman olarak santrifüj prensibi ile çalışan dekantörler kullanılmaktadır. Tesiste 1 adet       25 m3/saat kapasitede dekantör mevcuttur. Dekantörde, sistemden uzaklaştırılmak üzere çökeltme havuzundan alınan ve kuru madde oranı %0,7 - %1 civarında olan fazla çamurun kuru madde oranı en az %25’e kadar susuzlaştırılmaktadır.
 
İDARİ VE YARDIMCI BİNALAR
Trafo Ve Jeneratör Binası
 
Tesise gelen OG enerjisini AG’ e çevirecek trafonun ve enerji kesilmelerinde acil durumlarda devreye girecek jeneratör için bir bina projelendirilmiştir. Bina içinde 1 asıl, 1 yedek trafo hücresi, jeneratör ve AG odası ve OG odası bulunmaktadır. Bina boyutları 15,60 x 6,40 m olup, brüt alanı 100 m2’ dir.

İdare Binası
Tesis personelinin görev yapacağı idare binasında 3 adet ofis, kumanda odası, labaratuvar, kimyasal madde deposu, atölye, ısı merkezi, yemekhane, duş ve tuvaletler bulunmaktadır. Bina boyutları 24,10 x 10,90 m olup, bürüt alanı 262,69 m2’ dir.
 
Bekçi Binası
Tesis giriş kapısının bulunduğu noktada tesis güvenliğinin ve giriş çıkışın kontrol altında tutulması amacı ile bir yapı tasarlanmıştır. Binada görevli odası, soyunma odası, mutfak niş’ i ve tuvalet bulunmaktadır. Bina boyutları 6,00 x 3,50 m olup, brüt alanı 21 m2’ dir.